Karnityna
W roku 1905 dwóch rosyjskich naukowców, Gulewitsch i Krimberg odkryło bardzo interesującą i godną uwagi substancje w tkance mieśniowej ssaków.
Nazwali tą substancje karnityną, wywodząc nazwę z łacińskiego carnis co znaczy mięso.
Do dzisiaj zostało już opublikowanych ponad 10000 prac akademickich na temat karnityny i na całym świecie stale rośnie zainteresowanie tą substacją.
Corocznie pojawia się około 350-400 (!) nowych publikacji poświęconych karnitynie!
Karnityna to związek z aminokwasów metioniny i lizyny.
Nasz organizm wytwarza karnitynę w nerkach i wątrobie a do jej syntezy, oprócz metioniny i lizyny, niezbędne są witaminy C, PP, B6 oraz żelazo.
W przyrodzie karnityna jest zawarta w produktach spożywczych, głównie w mięsie, skąd pochodzi nazwa 'karnityna' (łac. carnis czyli mięso), choć paradoksalnie w przeciwieństwie do samego mięsa obniża ona poziom złego cholesterolu w organiźmie. Najwięcej karnityny znajduje się w baraninie, wołowinie, wieprzowinie. Spośród produktów mięsnych najmniej karnityny zawiera drób. L-karnityna jest rozpuszczalna w wodzie a procesy związane z gotowaniem pokarmów mogą obniżyć jej zawartość w produktach spożywczych. W pokarmach roślinnych karnityna występuje natomiast śladowo. Ponadto u osób spożywających wyłącznie pokarm roślinny może dojść do niedoboru karnityny.
Rola karnityny w naszym organiźmie jest na tyle ważna, że jej niedobór może być bardzo niebiezpieczny. Niedobór ten może mieć niekiedy podłoże genetyczne. Perwszy raz lekarze opisali niedobór L-karnityny u ludzi w roku 1973. Stwierdzono u tych osobników uszkodzenie mięśni szkieletowych, powiększenie mięśnia sercowego, chorobę niedokrwienną serca i nie tylko. U dzieci, u których wykryto genetycznie uwarunkowany niedobór L-karnityny, zauważono osłabienie siły mięśni oraz zmiany w mięśniu sercowym (kardiomiopatię).
Niektórzy naukowcy zaliczają karnitynę do grupy witamin ze względu na podobieństwa w mechanizmach działania witamin z grupy B i karnityny, nazywając ją witaminą BT.
U zdrowych ludzi poziom karnityny w organiźmie utrymuje się w normie, jednak u osób odżywiających się nieprawidłowo, ze źle zbilansowaną dietą, z chorobami nerek lub wątroby mogą występować niedobory karnityny. Normalny poziom karnityny w organiźmie zdrowego dorosłego człowieka to około 20g. Karnityna zbiera się przede wszystkim w mięśniach szkieletowych, sercu, wątrobie i nerkach ale znajduje się także w pozostałych narządach.
Są nam znane 2 postacie karnityny: L i D, jednak tylko karnityna w postaci L jest aktywna biologicznie i skuteczna gdy zawarta w suplementach dietetycznych.
L-karnitywa jest skuteczna w walce z nadwagą i odgrywa ważną rolę w metabolizmie kwasów tłuszczowych.
L-karnityna obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów w organiźmie. Bierze udział w regulacji poziomu lipidów (tłuszczów),
zmniejszając stężenie "złego cholesterolu", a podnosi stężenie "dobrego" cholesterolu (HDL), dzięki temu zapobiega między innymi arteriosklerozie oraz miażdzycy.
Karnityna wiąże kwasy tłuszczowe i wprowadza je w procesy przemiany tłuszczu w energię. Tłuszcze są spalane w mitochondriach,
które otacza błona mitochondrialna, nieprzepuszczalna dla cząsteczek o dużej masie takich jak kwasy tłuszczowe. Te aby dostać się do wewnątrz i
uwolnić energię potrzebują właśnie L-karnityny. Gdy mięśnie potrzebują energii do wykonywania jakiejś czynności, cząsteczki karnityny mają własnie
za zadanie wyławiać cząsteczki tłuszczu z krwi i transportować je do wnętrza komórek organizmu, w których kwasy tłuszczowe zostaną przekształcone w energię.
Z tąd wtosowanie L-karnityny w połączeniu z wysiłkiem fizycznym znacznie przyśpiesza proces spalania tłuszczu, a jej obecność w organiźmie zapobiega efektowi jojo
i chroni przed kłopotami związanymi z nagłym chudnięciem. Zostało udowodnione naukowo, że L-karnityna zwiększa spalanie tłuszczów nawet o 70%!
L-karnityna ma także inne zalety: chroni naczynia krwionośne zapobiegając miażdżycy, posiada właściwości antyoksydacyjne, stabilizuje błony biologiczne i wykorzystywana jest nawet w leczeniu uzupełniającym cukrzycy insulinozależnej.
L-karnityna wiąże pierwiastki metaliczne przez słabe kwasy organiczne, co umożliwia wchłanianie pierwiastków, ich transport, magazynowanie w organizmie i usuwanie ich szkodliwego nadmiaru. Pierwiastki metaliczne dzielą się na biopierwiastki (mikro- i makroelementy niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów życiowych) oraz trucizny środowiskowe takie jak ołów, kadm, rtęć, antymon. Karnityna reguluje aktywność pierwiastków: trujące zostają usunięte z organizmu, pozostałe zaś są kierowane do procesów metabolicznych a ich nadmiar, który mógłby być szkodliwy jest wydalany. W ten sposób L-karnityna odtruwa nasz organizm!
L-karnityna ma wiele innych zalet! Wykazuje nawet ochronne działanie na mięsień sercowy w chorobie niedokrwiennej. Zostało nawet udowodnione, że L-karnityna ma działanie zapobiegawcze w zaburzeniach rytmu serca, między innymi w migotaniu przedsionków spowodowanym niedotlenieniem mięśnia sercowego. L-Karnityna zwiększa siłę skurczu mięśnia sercowego i zaleca się ją także w zaburzeniu krążenia obwodowego.
Badania nad L-karnityną wykazały jej pozytywne działanie u chorych na Alzheimera.
L-Karnityna poprawiła u tych osób zdolność do zapamiętywania oraz zwiększyła możliwość skupiania uwagi na wykonywanych czynnościach.
Starsze osoby, które przeszły kurację L-Karnityną doznały poprawy zdolności ruchowych i koncentracji.
Długotrwałe podawanie L-karnityny osobom młodym z zaburzeniami umysłowymi poprawia ich zdolność do uczenia się oraz refleks.
L-Karnityna ma lekkie działanie antydepresyjne, zwłaszcza u osób starszych.
Klinicznie wskazane jest podawanie L-karnityny pacjentom z zespołem Downa.
Lecz pamiętajmy o tym, że w walce z nadwagą L-karnityna będzie pomocna jedynie w połączeniu z odpowiednią dietą oraz regularną aktywnoąscią fizyczną. Czyli samo łykanie tabletek nikogo nie wyszczupli! L-karnityna powinna być stosowana w odpowiednich dawkach, a po ich przekroczeniu mogą wystąpić nieporządane objawy uboczne takie jak nudności, bóle brzucha, biegunka. Objawy te mogą u nielicznych osób wystąpić także bez przekroczenia zalecanych dawek. Trzeba uważać!
Najbardziej popularnie przeparaty zawierające L-karnitynę to: L-karnityna firmy Olimp (tabletki); L-karnityna Plus, firmy Olimp (tabletki, wzbogacona chromem i L-glutaminą); L-karnityna firmy MLO (tabletki 1000mg); Carn Plus firmy HiTec (kapsułki); Carnitin 1000 firmy HiTec (kapsułki); L-carnitin firmy Naturell (tabletki); Bio-Slim firmy Pharma Nord (tabletki, wzbogacona chromem, koenzymem Q10); Karnityna firmy Olimp (napój); L-karnityna Caps firmy Nutrend (kapsułki 450mg); Carnitagin Gold firmy Nutrend (ampułki); L-carnitin 1000 firmy Nutrend (1000 mg); L-karnityna forte plus firmy Olimp (500mg kapsułki wzbogacone min. Chromem); L-karnityna forte plus firmy Olimp (500mg tabletki do ssania).
Niektóre z preparatów dostępnych na rynku mogą powodować u osób wrażliwych lekką nadkwasotę.
